Nguyên do nào gây ra áp xe?

Áp xe răng là do biến chứng của bịnh hư răng (phân hũy răng, tooth decay). Cũng có thể do chấn thương (trauma) răng, ví dụ lúc một răng bị gảy hoặc mẻ. Men răng bị vỡ ra (bể ra) làm vi trùng len lỏi vào tủy răng (pulp cavity) và nhiễm trùng tủy răng. Từ đó, nhiễm trùng có thể lan ra từ chân (root) răng và đi vào xương chống đỡ chân răng.

Nhiễm trùng gây ra một bọc mủ (các mô đã chết, vi trùng còn sống hoặc đã chết, bạch huyết cầu) và làm sưng những mô (tissues) trong cái răng. Hiện tượng này làm đau răng. Nếu chân răng bị chết, răng có thể không đau nữa, nhưng nhiễm trùng vẫn còn hoạt động và vẫn tiếp tục lan ra, phá hủy các mô (tissues).

Vết nứt trong men răng (enamel) và ngà răng (dentin) làm vi trùng đi vào tận tủy răng (pulp cavity). Nhiễm trùng bắt đầu từ tủy răng lan ra xương hàm và tạo nên áp xe xương (bone abscess).

Áp xe răng có những triệu chứng gì?

1.      Đau răng.

2.      Nhai đau.

3.      Nhạy đau, ê răng  lúc nóng hoặc lạnh.

4.      Vị đắng trong miệng.

5.      Hơi thở hôi.

6.      Có thể nóng, sốt.

7.      Sưng hạch cổ.

8.      Người không khỏe, ‘muốn bịnh”.

9.      Hàm trên hoặc hàm dưới sưng: dấu hiệu trầm trọng. (Very serious symptom).

Có thể có triệu chứng nào khác?

Bịnh nhân đau lúc nha sĩ gõ vào răng. Cắn chặt hoặc ngậm miệng chặt lại cũng làm đau nhiều hơn. Nướu răng có thể sưng và đỏ và mủ đặc có thể chảy ra.

Chữa bệnh như thế nào?

Mục đích chữa trị là lọai bỏ ổ nhiễm trùng, bảo tồn cái răng và tránh biến chứng. Trụ sinh có thể dùng để chống nhiễm trùng. Súc miệng bằng nước muối ấm có thể làm dễ chịu hơn. Thuốc mua không cần toa (như Tylenol, Advil) có thể làm giảm sốt và giảm đau. Đừng lấy aspirin nhét vào răng hoặc nướu răng vì như vậy sẽ làm các mô (tissues) khó chịu và có thể gây lở miệng.

Có thể phải làm Root canal therapy (trị liệu ống rễ răng) để bảo tồn răng. Phần ruột của cái răng (trung tâm răng) phải đươc lấy ra hết, gồm dây thần kinh và mạch máu răng , cũng như những phần đã bị hư hại của cái răng. Rễ (chân răng, root) và mặt ngoài của răng vẫn giữ y nguyên. Lổ hổng ở trung tâm cái răng được bít lại và sửa chữa lại, và cuối cùng có thể  sẽ gắn thêm cái crown chụp lên răng.

Có khi cần rạch áp xe để tháo  mủ (pus drainage) hoặc phải nhổ răng bỏ đi.

Trị liệu tủy rễ răng (root canal therapy): Hình trái: phòng tủy răng (pulp chamber) và hai ống tủy răng chạy xuống rễ răng (root canals) được vét sạch, lấp đầy (filling) và khằn lại (seal). Hình phải: Crown được gắn trên răng đã được lấp đầy lại.

Hậu quả như thế nào?

Nhiễm trùng trong áp xe thường có thể trị dứt được. Nhiều trường hợp có thể giữ (bảo tồn) cái răng được.

Biến chứng:

·         Mất cái răng, phải bỏ.

·         Nhiễm trùng lan ra mô mềm.

·         Nhiễm trùng lan ra xương hàm

·         Nhiễm trùng lan ra các bộ phận khác của cơ thể: gây ra áp xe óc (não bộ), viêm nội mạc tim (endocarditis), viêm phổi (pneumonia) hoặc các bịnh khàc.

Làm thế nào tránh áp xe răng?

Chữa sớm các sâu răng làm bớt cơ nguy bị áp xe. Răng bị chấn thương (gảy hoặc mẻ) cần đi khám BS nha khoa sớm.Nếu răng đau nhức nhối, dai dẳng hoặc có những dấu hiệu áp xe như nêu trên, nên liên lạc ngay với nha sĩ.